Thirrja e fundit publike qe hapur me mundësinë që kompanitë të aplikojnë deri në ditën e 15-të të janarit. Një kompani është ankuar për kriteret e vlerësimit. Asnjë s’ka konkurruar.
“Nuk ka ofertuar asnjë operator ekonomik”, është arsyetimi i anulimit të aktivitetit të prokurimit nga Ministria e Kulturës.
Zyrtarë të Ministrisë së Kulturës i kanë thënë KOHËS se projektin për ndërhyrje e kanë marrë nga Njësia Menaxhuese e monumentit, buxhetin e parashikuar. Por del se me këto punë që duhet kryer s’ka kompani që do të punojë.
“Por tash ka dalë në pah edhe diçka tjetër. Projekti nuk i plotëson krejt nevojat e monumentit. S’ngelet rrugë tjetër pos të plotësohet projekti, të bëhet një ndërhyrje më e madhe që siguron se për një kohë më të gjatë të mos ndërhyhet në monument. Rishikimi i projektit sigurisht e rrit koston dhe më pas do të ketë edhe interesim të kompanive”, i kanë thënë KOHËS në MKRS.
Gjendja e monumentit nuk është e mirë për një kohë të gjatë.
Kalaja e Prizrenit, ende pa u futur brenda rrethojës, shihet se është njëfarë lokaliteti i braktisur. Në cilindo drejtim që nisen vizitorët nuk marrin vesh gjë. Tabelat informuese i ka bjerrë koha. Shërbejnë veç si pamje të shëmtuara e relikte që dëshmojnë moskujdesin e shtetit. Shtigjet e drunjta kanë degraduar deri në masën sa rrezikojnë vizitorët. Janë arnuar me dërrasa, por si opsion që i ka shëmtuar, e ka rritur pak sigurinë. Degradimi i shtigjeve është i nivelit aq sa para më shumë se dy vjetëve, një vizitor e kishte lëshuar pjesa e shtegut ku po ecte. Ishte lënduar dhe kishte shkuar në Polici për ta paraqitur rastin me akuzën se ka pësuar në monumentin e menaxhuar nga shteti. Juridikisht shteti është përgjegjës për atë pjesë, por në praktikë s’merr kush pikë përgjegjësie.
Arkeologu Shafi Gashi, i cili ka udhëhequr projektin për konservimin dhe restaurimin e Kalasë së Prizrenit, në fund të vitit të kaluar kishte thënë se kriteret e tenderit kanë qenë të atilla që kanë bërë që të mos ketë interesim të kompanive.
“Edhe buxhetimi nuk besoj se është i duhuri. Me atë buxhet nuk do të mund të përfundoheshin as 70 për qind e punimeve. Pozita gjeografike është problematike për dërgimin e materialeve deri atje”, kishte thënë Gashi. Vlera e paraparë në të tri rastet ishte 84 mijë e 755 mijë euro.
“I pari është shtegu i ecjes e tabelat informuese që janë në pikën zero. Për sivjet të punohet në restaurim me llaç gëlqeror ka përfunduar koha, shkaku i motit. Deri pas fundit të prillit vështirë të punohet”, kishte thënë arkeologu i Institutit Arkeologjik të Kosovës, Shafi Gashi. Sipas tij, nevojat janë të shumta dhe emergjente. “Nevoja për ndërhyrje është shumë e madhe. Ka edhe shembje të vogla”, kishte thënë ai.
Kalaja është prej monumenteve më të vizatuara në Prizren e po ashtu edhe në Kosovë. Sipas Gashit, edhe në ditët me borë rreth 50 vizitorë ngjiten në monument.
Por MKRS-ja ka edhe telashe të tjera në raport me këtë monument. Është në mësymjen e dytë për ta bërë Kalanë e Prizrenit me dy ciceronë. Kësaj radhe – sikurse në herën e parë kur u anulua konkursi – kanë aplikuar katër kandidatë dhe dy prej tyre e kanë kaluar vlerësimin administrativ duke u kualifikuar për të vazhduar me procedurën e mëtejme të rekrutimit. Vlerësimi administrativ është bërë me 1 dhjetor të vitit të kaluar. Por procedura nuk është përmbyllur ende. Kalaja e Prizrenit është aseti i tretë i trashëgimisë kulturore arkeologjike që MKRS-ja tenton ta bëjë me ciceronë.
Flaka Bamja e Mirlinda Maloku e kanë kaluar verifikimin paraprak duke u bërë dy kandidatet që synojnë dy vende pune si cicerone. Në konkursin e korrikut të këtij vitit – ku përfshiheshin edhe thirrjet për ciceronë në Ulpianë dhe Novobërdë – qenë po këto dy kandidate që ishin kualifikuar për të vazhduar me procedurat e rekrutimit. Edhe asokohe ishin regjistruar gjithsej katër kandidatë. Ministria e Kulturës nuk ka dhënë ndonjë arsyetim për anulimin e asaj procedure. Thjesht kishte njoftuar se bazuar në legjislacionin në fuqi, procedura është anuluar.
Ministria e Kulturës nuk është përgjigjur as për konkursin e ri. S’ka treguar kur pritet të ketë rezultate konkrete dhe angazhim të ciceronëve, as nëse do të kenë ndonjë trajnim paraprak dhe se si pritet të ndikojë angazhimi i tyre në rritjen e vizitave. Në shtator të këtij viti për ciceronë në Ulpianë qenë zgjedhur Ismail Gagica e Atdhe Prelvukaj, kurse për Novobërdë, Fitim Bunjaku.
MKRS-ja kishte dështuar ta funksionalizonte Kalanë edhe nëpërmjet organizatave joqeveritare. Madje në këtë proces kishte dështuar edhe në disa monumente të tjera.
Në vitin 2023, në tentimin e parë, prej pesë monumenteve sa kishte synuar t’i funksionalizonte me organizata joqeveritare, Ministria pati bërë zgjidhje vetëm për dy: Kompleksin memorial “Isa Boletini” në Boletin dhe Shtëpinë e Katarina Josipit në Zym të Prizrenit, për të cilën nuk i kishte funksionuar plani, ndërsa gjashtë organizata të tjera qenë diskualifikuar kryesisht për mospërmbushjen e kritereve përmbajtjesore dhe administrative. E në tentativën e dytë, MKRS-ja më 2024 qe vënë sërish në kërkim të organizatave joqeveritare për t’i funksionalizuar asetet e trashëgimisë kulturore të vendit që kishin dështuar në përpjekjen e parë. Kësaj radhe në listë kishin qenë parku arkeologjik “Ulpiana” dhe Kalaja e Prizrenit. S’kishte bërë gjë me këtë thirrje dhe tash synon që në rastin e këtyre dy aseteve t’i kompletojë stafet nëpërmjet punësimeve.
Në vitin 2014 në Kalanë e Prizrenit qenë investuar 700 mijë dollarë të Fondit të ambasadorit për trashëgimi kulturore. Këto mjete të SHBA-së bashkë me ato të buxhetit të Kosovës që janë investuar në këtë monument shkojnë te shifra mbi milion euro./koha/
